गुलजारदेखि लता मंगेशकरसम्मको यात्रा

संगीतमय प्रारम्भले ओडिशा लिटरेरी फेस्टिभल–२०२४ को अन्तिम दिनको दोस्रो सत्रलाई स्वागत गर्‍यो।
आइतबार, लेखक यतीन्द्र मिश्रले दर्शकलाई संगीतको मधुर यात्रामा लैजान तयार भइरहेका बेला, पृष्ठभूमिमा किशोर कुमार र लता मंगेशकरको प्रस्तुति ‘इस मोड़ से जाते हैं’ बजिरहेको थियो।

राइटिङ अन म्युजिक: बेगम अख्तरदेखि गुलजारसम्म’ शीर्षक सत्रमा, यतीन्द्रले श्रोताहरुलाई कलाको संसारको झलक दिएका थिए र किन उनले लेखनलाई आफ्नो पेशा रोजे भन्ने पनि बताए।
अयोध्या राज परिवारको सातौँ पुस्तासँग सम्बन्धित यी कविले, लता मंगेशकर, गिरिजा देवी, उस्ताद बिस्मिल्लाह खान जस्ता संगीत जगतका दिग्गजहरूसँग नजिकबाट काम गरेका छन् र परिचित छन्।

वरिष्ठ पत्रकार कावेरी बम्जाईसँगको कुराकानीमा उनले बताए कि उनको परिवारको लता जी सँग निकट सम्बन्ध थियो।
“बच्चा बेलामा मलाई थाहा थिएन—लता जीका गीतहरू अवधी भाषाका भजन हुन् कि फिल्मका गीतहरू। जब म जवान भएँ, तब लता जीसँग काम गर्ने रुचि बढ्दै गयो,” उनले भने।

चलचित्र विज्ञ यतीन्द्रले थपे कि वर्षौंको सम्बन्धपछि लता जीसँगको नाता हजुरआमासँगको जस्तै आत्मीय बन्यो।
“उनी कहिलेकाहीँ आफ्ना जीवनका केही कुरा खोल्थिन् जुन सम्भवतः कसैसँग साझा गरेकी थिइनन्। तर उनले मलाई ती कुरा नलेख्न भनेकी थिइन्। त्यसैले जब म यस्ता महान व्यक्तित्वहरूको जीवनी लेख्छु, म लेखाइलाई व्यक्तिगत बनाउँदिनँ। म उनीहरूको निजी संसारमा त्यतिमात्र प्रवेश गर्छु, जतिसम्म अनुमति पाउँछु वा पाठकलाई थाहा हुनुपर्छ,” — ‘लता: सुर-गाथा’ का लेखकले भने।

यतीन्द्रले स्मरण गरे—लेखन यात्राको सुरुवाती दिनमा उनका गुरुले चेतावनी दिएका थिए कि लेखन सजिलो कुरा होइन।
“उनी भन्नुहुन्थ्यो — साहित्य वा लेखनमा कुनै पछाडिको ढोका हुँदैन। म बुझ्थेँ, मलाई कडा परिश्रम गर्नैपर्छ,” उनले भने।

🎬 गुलजारसँगको अनुभवबारे उनले भने, “गुलजार एक असाधारण व्यक्ति हुन्। म उनीसँग पछिल्ला २६ वर्षदेखि परिचित छु। उनको जीवनी लेख्न मलाई २० वर्ष लाग्यो र यो गत वर्ष प्रकाशित भयो।”